Preek van de week - 21 oktober 2018

Gepubliceerd op: 20/08/17

Zondag 21 oktober 2018- 29e zondag door het jaar - B

Lezing: Jesaja 53:101-11 en Hebr. 4:14-16 en Marcus 10:35-45

Het Marcus Evangelie is ontstaan in Rome en gelezen door de christenen van toen. Dat waren mensen van beneden: slaven en rechtelozen. Die putten er hoop uit en perspectief. Het gaat over Jezus van Nazareth die zegt: Het nieuwe Koninkrijk, het Koninkrijk Gods, is gekomen en als je mee wilt doen: volg Mij en bekeer je. In het eerste uur zijn er al volgelingen: Jacobus en Johannes bijvoorbeeld. Er is geen tijd om te aarzelen, want ook tegenkrachten aarzelen niet. Herodes laat de eerste volgeling van Jezus, Johannes de Doper, executeren. Waar loopt de weg van Jezus en zijn volgelingen op uit? Niemand vermoedt dat het uiteindelijk de weg van het kruis zal worden.

Marcus richt zich in zijn tijd tot de slaven en minderbedeelden in Rome. De keizers en machtigen regeren met ijzeren vuist en maken misbruik van hun macht. Jezus draait er niet langer om heen en vertelt dat ook Hij zal worden overgeleverd en om het leven gebracht. Maar toch gaat Hij richting Jeruzalem, hoewel Hij weet wat Hem daar te wachten staat. De volgelingen van 't eerste uur begrijpen het nog steeds niet: zij hopen op een ministerspost in het nieuwe Koninkrijk van Jezus. Maar zijn zij in staat om het kruis te dragen? Jezus zegt: het enige wat ik jullie kan beloven is dat jullie in mijn lot zullen delen. Later zullen vrijwel alle apostelen ook met geweld om het leven worden gebracht.

En wat de beste plaatsen in mijn Koninkrijk betreft: twee misdadigers zullen tegelijkertijd met Mij terechtgesteld worden: een aan mijn linker- en een aan mijn rechterzijde! Het evangelie verdraagt geen compromissen. Een rijke jongeling die mee wil trekken met Jezus wordt afgewezen: verkoop eerst alles wat je bezit. Als de leerlingen met elkaar ruzie maken over de beste plaats, zet Jezus een kind in hun midden. Wie onder jullie groot wil zijn, moet het aandurven de minste te zijn, moet slaaf van allen worden.
Al driemaal heeft Jezus zijn leerlingen voorgehouden dat Jeruzalem einddoel van de reis is. Maar zij begrijpen het nog steeds niet. Ze zijn even hardleers als wij. Jezus heeft er niets op tegen dat mensen omhoog kruipen langs de maatschappelijke ladder. Hij zegt wel: als je dat doet, doe dat dan niet om je eigen voordeel. In tijden van crisis wordt het gevaar van machtsmisbruik nog groter. Wij mogen nooit de lasten afwentelen op de zwaksten in de samenleving: de gehandicapten, de bejaarden, de werklozen. Dat is de rol die ieder van ons mag spelen in Gods Koninkrijk.

Macht speelt een enorme rol in ons leven. Elk mens heeft macht. Ik denk aan die cartoon waarbij een baas zijn knecht een uitbrander geeft. Op het volgende plaatje zie je hoe de man bestraffend zijn vrouw toespreekt. Op het derde plaatje wijst de vrouw met haar vinger naar het kind. Op het vierde plaatje zie je hoe het kind de hond een trap geeft. Iedereen wil eerste viool spelen, de eerste plaats innemen, desnoods met ellebogen en over ruggen van anderen heen.
Ook Jezus straalt macht uit. Hij had al tegen zijn leerlingen gezegd dat zij Hem zouden zien komen op de wolken met grote macht en heerlijkheid. De evangelisten vertellen over de macht die Jezus bezat over onreine geesten, macht over water en wind, macht over de sabbat en de vergeving van zonden. Maar de leerlingen bedoelen díe macht niet, zij zijn uit op een ander soort macht: het kunnen heersen over anderen. Jezus wijst z'n leerlingen op Zijn levensweg. Jezus heeft alleen macht gekregen door het drinken van de lijdensbeker: tot de laatste druppel. Macht is wezensvreemd aan de Blijde Boodschap. Begin er maar mee: het vuile werk opknappen, durven inspringen waar anderen het laten afweten.

Sommige mensen hebben alle consequenties getrokken uit het evangelie. Als je op Schiphol deze mensen ziet vertrekken naar de Derde Wereld, dan geneer je je haast. Zij geven zich inderdaad voor honderd procent. En het zijn niet alleen de wat oudere mensen, het zijn ook jonge mensen die naar de ontwikkelingslanden trekken. Zij gaan er niet heen om op de eerste plaats te preken, maar om in hun eigen lijf te laten zien dat God nog steeds bezorgd is om Zijn mensen. De weg van een volgeling van Jezus gaat niet over rozen. De leerlingen vechten om de beste plaats. Jezus wijst hen naar 'n plek op Golgotha. Drie kruisen staan er opgericht. Wil je de eerste zijn in Gods Koninkrijk, zeg maar aan welk kruis je hangen wilt: aan Zijn linker- of aan Zijn rechterzijde…
Macht is immers zo verleidelijk voor mensen. Beide leerlingen denken vanuit menselijke, wereldlijke macht. Jezus gaat het om iets anders. Niet om de macht, zoals de heersers toen (en nu) ten toon spreiden. Het gaat hem om een dienende macht. Ware grootheid van de mens toont zich in het dienstbaar zijn. ‘Wie onder u groot wil worden, moet dienaar van u zijn’. En ook: ‘want ook de Mensenzoon is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen’. ‘Ook als de kerk niet dient, dient zij tot niets’. Deze bekende uitspraak van bisschop Gaillot wordt vaak aangehaald. Maar in al zijn eenvoud blijft hij van kracht. En dat niet alleen, het blijft ook nodig deze zin te blijven herhalen: ‘als de kerk niet dient, dan dient zij tot niets!’

God is onze toevlucht en sterkte.

Pater Jan Haen C.Ss.R. en Pater Ambro Bakker SMA