22ste Zondag - 1 september - Weesp

Gepubliceerd op: 09/09/19

Wat is een priester? Volgens wikipedia is een priester een tussenpersoon tussen God en gelovige mensen. In andere woorden – een priester is iemand die bemiddelt tussen God en mensen. Daar heb je het dan. Ik ben priester – ik ben al vijftig jaar een bemiddelaar tussen God en mensen. Hoe zit dat? En dan is er nog de vraag – hebben jullie en ik een bemiddelaar nodig? Je hebt bemiddeling nodig als bij verschil van mening onderlinge verzoening onmogelijk blijkt.

In het oude testament lezen wij dat Mozes de opdracht kreeg om een tabernakel te bouwen en een brandoffer tafel, waarop dagelijks dieren en vogels geofferd moesten worden als teken van verzoening tussen God en zijn volk. Dat was hoe men geloofde dat verzoening tussen hen en God bewerkstelligd kon worden. En verzoening was nodig, want het verbond tussen God en zijn uitverkoren volk werd keer op keer geschonden. Het verbond tussen God en zijn mensen moest ritueel herdacht en bevestigd worden, zodat men niet zou vergeten dat God zich verbonden had met zijn mensen in al hun lief en leed. Het waren de priesters, dat wil zeggen de mannelijke leden van de stam Levi die priester genoemd werden en deze offerrituelen moesten uitvoeren.

Wij geloven en vertrouwen dat met Jezus het oude verbond tussen God en mensen, dat alsmaar herhaald moest worden met brandoffers in de tempel, vervangen werd. Het offer van Jezus bestond daaruit, dat hij bereid was de consequenties van zijn woorden en handelen in naam van God te accepteren. Dat dit een ultiem offer zou worden, dat wist hij. De autoriteiten die het toen voor het zeggen hadden vonden de woorden en daden van Jezus levensgevaarlijk voor de samenleving van toen. En dus vloeide het bloed van Jezus; zijn levende lichaam werd gemarteld en vastgespijkerd aan een kruis. En zo stierf hij. Dat was het ultieme offer – zijn leven. Wij geloven en hebben er alle vertrouwen in dat dit offer door God, die hij zijn vader noemde, aanvaard werd.

En dus, de avond voordat de ultieme ellende voor hem begon, was hij samen met zijn vrienden aan tafel. Met brood en wijn gaf hij hun een teken, een ritueel, waarmee de herinnering aan hem levend gehouden kon worden. Dat is prachtig uitgebeeld op de schildering van het Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci tussen 1485 en 1494. En zie - hier is deze schildering uitgebeeld op drie achterhoofden. Raar, Vreemd – en toch! Ik bekijk het als volgt. Het laatste avondmaal van Jezus ingeprent in ons hoofd en in ons hart.

Sinds dat Laatste Avondmaal, zijn binnen de gemeenschappen die in Jezus geloven en daarin vertrouwen hebben, mensen gekozen om dit ritueel uit te blijven voeren. Zij werden de priesters van het nieuwe verbond.

Met de loop der jaren werden er afspraken en regelingen gemaakt, die de selectie van en goedkeuring voor deze priesters vastlegde. Deze mensen werden ritueel gewijd. Twintig eeuwen na de komst van Jezus Christus ben ik een van die mensen. Ik ben dus bevoegd om dat ritueel ter herinnering aan Jezus, de Christus, en zijn eenmalige offerdood, levend te houden. Ik heb daarvoor gekozen, en de kerk heeft mij daartoe gewijd.

En dat doe ik, nu al 50 jaar lang. Maar heeft het wel zin? Toen ik begon, toen vond ik priester worden en zijn vanzelfsprekend. Intussen ben ik erachter gekomen dat de vragen naar de zin van priester-zijn niet zonder meer vanzelfsprekend zijn. De vragenblijven. Bevoorbeeld, wat voor zin heeft deze ontmoeting tussen jullie en mij rond dit altaar?

In de rituele ontmoeting - waar ik wekelijks bij betrokken ben – staat de vraag wie ben ik voor jullie, en wie zijn jullie voor mij, in het midden. Wij zijn onpeilbaar uniek, individueel en met heel eigen geschiedenissen.Tevens leven wij niet los van elkander, o.a. omdat mensen behoefte hebben ergens bij te horen. Wij zijn verbonden met elkaar, met voorouders, en mensen van vandaag. We zijn verbonden met het verleden en het heden en de hele schepping. Wij zijn verbonden in ons dagelijks doen en laten, ook dit ritueel.Dit is voor mij een wonderlijke gewaarwording Woorden kunnen het niet bevatten maar het geeft wel veel innerlijke ruimte. Ik vind daarin de bereidheid om dit voor het welzijn van anderen, en de aarde die wij bewonen, vol te houden.

Mijn waarheid is dat God liefde is. En liefde is een werkwoord. Een werkwoord waar opoffering een onontkoombaar deel van uitmaakt. Het dankzegging ritueel, Eucharistie genoemd, waar ik als priester in mag voorgaan, geeft mij de moed erop te vertrouwen dat God, mens, en de aarde met alle dieren, vogels en planten de moeite van mijn blijvende inzet waard zijn. Het is mijn waarheid en ook die van u, jullie allemaal. Toch! Amen.

Pater Jan Haen C.Ss.R.